Çalışan annelere, “Yargıtay Güvencesi”

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, milyonlarca çalışan anneyi yakından ilgilendiren emsal bir karara imza atarak, doğum izni dönüşü kadın işçinin rızası dışında uzmanlık alanı dışındaki bir işte çalıştırılmasını ve ayrımcılığa maruz bırakılmasını hukuksuz buldu. Yüksek Mahkeme, bu tür uygulamaların ayrımcılık tazminatı gerektirdiğine hükmederek işveren aleyhine tarihi bir karara hükmetti

⚖️ Dava Konusu Olay Nasıl Gelişti? Özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak çalışan kadın personel, ikiz gebelik sürecinin ardından doğum iznine ayrıldı. Doğum izni bitiminde işe geri döndüğünde ise şu mağduriyetleri yaşadı: •Görev Değişikliği: Bankacılık ve yatırım analizi alanındaki eski sorumlulukları elinden alınarak yeni işe giren başka birine devredildi. •Uzmanlık Dışı İş: Kendisine kariyeri ve uzmanlığıyla örtüşmeyen sigorta sektörünün takibi işi verildi. •Maddi Hak Kaybı: Hak ettiği primler ödenmedi ve iş arkadaşlarına kıyasla daha düşük oranda ücret zammı uygulandı. •Mobbing: Bölüm müdürü tarafından sistematik psikolojik baskıya (mobbing) maruz bırakıldı. Genç anne, durumun düzeltilmesi için yöneticileriyle yaptığı görüşmelerden sonuç alamayınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem, manevi ve ayrımcılık tazminatı talebiyle yargıya başvurdu.

🏛️ Mahkeme Süreçleri ve Yargıtay’ın Kararı İlk derece mahkemesi ve istinaf (Bölge Adliye Mahkemesi), çalışanın “ayrımcılık ve mobbing iddialarını yeterli delille kanıtlayamadığı” gerekçesiyle ayrımcılık tazminatı talebini reddetti. Ancak dosya temyize gidince Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararı hatalı bularak bozdu. Yargıtay’ın bozma kararındaki kritik hukuki gerekçeler şunlardır: 1. İspat Yükü İşverene Geçti: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca, işçi ayrımcılık ihlalinin varlığına dair güçlü bir ihtimal ortaya koymuştur. Bu aşamadan sonra, ayrımcılık yapılmadığını kanıtlama yükümlülüğü (ispat yükü) işverene aittir. 2. Somut Gerekçe Sunulamadı: Davalı işveren, kadın çalışanın doğum öncesindeki konumunun ve görevinin neden değiştirildiğini, kendisine neden farklı muamele yapıldığını somut ve haklı olgularla ispat edememiştir. 3. Ayrımcılık Tazminatı Ödenmeli: Kadın işçinin doğum izni sonrasında rızası dışında uzmanlık alanı dışındaki bir işte çalışmaya zorlanması ayrımcılık oluşturur ve yerel mahkemenin bu tazminat talebini kabul etmesi gerekir.

📌 Kararın Çalışan Anneler İçin Önemi Bu emsal karar ile birlikte; doğum izninden dönen kadın çalışanlara yönelik uygulanan düşük zam, rıza dışı birim/görev değişikliği ve uzmanlık dışı işe zorlama gibi bezdirici politikalar doğrudan “iş yerinde ayrımcılık” sayılacaktır. İşverenler, doğum izni dönüşü yaptıkları statü veya görev değişikliklerini tamamen nesnel ve haklı gerekçelere dayandırmak zorunda kalacaktır.

Haber Merkezi